Informatie

In gebieden direct rond Schiphol is de overlast al jaren een groot probleem. Maar ook verder weg, in het Groene Hart, neemt de hinder toe. Bewoners melden dat ze steeds vaker vliegtuigen horen, ook 's avonds en in weekenden.

Officiële metingen tonen aan dat het geluidsniveau op sommige locaties boven de 40 decibel in de nacht ligt. Dat lijkt misschien niet veel, maar voor een rustige slaap is 30 decibel de norm. Het gaat bovendien niet alleen om volume, maar ook om frequentie: het constante overvliegen is voor veel mensen vermoeiend.

Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat langdurige blootstelling aan vliegtuiglawaai kan leiden tot slaapstoornissen, verhoogde stressniveaus, concentratieproblemen en zelfs hart- en vaatziekten. Kinderen in gebieden met veel vliegverkeer presteren soms minder goed op school.

Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) heeft hier onderzoek naar gedaan. De effecten zijn het sterkst in een straal van tien kilometer rond de luchthaven, maar ook daarbuiten meetbaar.

Het Groene Hart is een open landschap zonder hoge bebouwing die geluid kan dempen. Vliegtuigen vliegen hier relatief laag omdat ze aan het dalen of stijgen zijn. De combinatie van open terrein en lage vlieghoogte zorgt ervoor dat het geluid ver draagt.

Bovendien bevat het Groene Hart meerdere officiële stiltegebieden, zoals de Nieuwkoopse Plassen. Deze gebieden zijn door de overheid aangewezen als plekken waar rust voorop staat. Toch worden ze steeds vaker verstoord door overvliegend verkeer.

De campagne is een initiatief van gemeenten die samenwerken in het Cluster Groene Hart. Dit zijn Alphen aan den Rijn, Bodegraven-Reeuwijk, De Ronde Venen, Gouda, Nieuwkoop, Oudewater, Stichtse Vecht en Woerden.

Deze gemeenten zijn lid van de Omgevingsraad Schiphol, een overlegorgaan waarin overheden, bewoners en de luchtvaartsector met elkaar spreken over de toekomst van de luchthaven.

Nee. Wij erkennen het economische belang van Schiphol voor Nederland. De luchthaven biedt werkgelegenheid en is belangrijk voor internationale verbindingen. Maar economische groei mag niet ten koste gaan van de leefbaarheid van honderdduizenden omwonenden.

Wij pleiten voor een evenwichtige afweging. Bij besluitvorming over uitbreiding moeten ook gezondheid, natuur en woongenot worden meegewogen. Groei is niet vanzelfsprekend als de nadelen groter zijn dan de voordelen.

Wij willen dat de stem van bewoners in het Groene Hart wordt gehoord bij de besluitvorming in Den Haag. Te vaak gaat het gesprek alleen over economie en concurrentiepositie. De keerzijde van de groei krijgt te weinig aandacht.

Concreet vragen wij om: onderzoek naar alternatieve aanvliegroutes die minder overlast veroorzaken, eerlijke meting en rapportage van geluidsoverlast, en betere compensatie voor gebieden die onevenredig worden belast. Tijdens ons symposium zijn deze thema's uitgebreid besproken met experts en belanghebbenden.

Helaas hebben gemeenten geen directe bevoegdheid over het luchtruim. Regels over vliegroutes, vlieghoogtes en aantallen vluchten worden vastgesteld door het Rijk in overleg met de sector. Gemeenten kunnen alleen adviseren en hun zorgen uiten.

Wel kunnen gemeenten samenwerken om hun geluid te versterken. Door gezamenlijk op te trekken in de Omgevingsraad Schiphol en richting het ministerie kunnen zij meer invloed uitoefenen dan wanneer elke gemeente apart spreekt.

Beslissingen over de capaciteit van Schiphol worden genomen door de rijksoverheid, specifiek het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Dit gebeurt via het Luchthavenverkeerbesluit, waarin regels staan over aantallen vluchten, geluidsnormen en gebruikstijden.

Voordat zo'n besluit wordt genomen, vindt er overleg plaats met betrokken partijen. De Omgevingsraad Schiphol speelt hierin een adviserende rol. Uiteindelijk beslist de minister, met goedkeuring van de Tweede Kamer. De meest recente aanpassingen gaan in per november 2025.

Er zijn verschillende opties om de druk op Schiphol en omgeving te verminderen. Zo kan een deel van het vliegverkeer worden verplaatst naar regionale luchthavens. Ook kan worden ingezet op hogesnelheidstreinen als alternatief voor korte vluchten binnen Europa.

Daarnaast zijn er technische verbeteringen mogelijk. Stillere vliegtuigen, efficiëntere aanvliegroutes en betere spreiding van vluchten over de dag kunnen de overlast beperken zonder het aantal vluchten te verminderen.

Klachten over vliegtuiglawaai kunt u melden bij het Bewoners Aanspreekpunt Schiphol (BAS). Dit is een onafhankelijke organisatie die klachten registreert en doorspeelt aan de verantwoordelijke instanties. Melden is belangrijk: hoe meer meldingen, hoe duidelijker het beeld van de overlast.

Ook uw gemeente houdt graag zicht op klachten van inwoners. Neem contact op met uw gemeentehuis als u structurele overlast ervaart. Zo kunnen zij dit meenemen in hun gesprekken met andere overheden.